Jednym z najczęściej popełnianych błędów w postępowaniach karnych dotyczących paserstwa jest utożsamianie faktu nabycia rzeczy pochodzącej z przestępstwa z automatycznym przypisaniem odpowiedzialności karnej nabywcy. Opisywaną sprawę z sukcesem prowadzili: Adwokat Krzysztof Tumielewicz, Adwokat Maria Tumielewicz oraz Adwokat Ilona Pawlikowska.

Na czym polega przestępstwo paserstwa?

Przestępstwo to, uregulowane w art. 291 Kodeksu karnego, wymaga udowodnienia tzw. strony podmiotowej czynu. Prokuratura nie może ograniczyć się wyłącznie do wykazania, że dana rzecz pochodziła z kradzieży. Konieczne jest dodatkowo udowodnienie świadomości sprawcy.

W sprawach dotyczących obrotu złotem, biżuterią, monetami kolekcjonerskimi czy sprzętem elektronicznym, organy ścigania często koncentrują się na samym pochodzeniu przedmiotu. Tymczasem odpowiedzialność karna nie może opierać się na domniemaniach ani założeniu, że "skoro rzecz pochodziła z kradzieży, to każdy kolejny uczestnik obrotu musiał mieć tego świadomość".

Co ustalił sąd w opisywanej sprawie?

Przedmiotem postępowania były złote i srebrne monety okolicznościowe skradzione na terenie Niemiec, a następnie sprzedane w salonie jubilerskim prowadzącym legalną działalność. Postępowanie dowodowe wykazało, że transakcja wyglądała jak rutynowa operacja. Przedsiębiorca dochował należytej staranności, opierając się na rygorystycznych procedurach:

• Weryfikacja tożsamości klienta: Sprawdzenie dokumentu tożsamości ze zdjęciem i spisanie prawdziwych danych osobowych.
• Sporządzenie dokumentacji: Wystawienie oficjalnych dokumentów kupna-sprzedaży zgodnie z wymogami.
• Uzyskanie oświadczeń: Złożenie przez sprzedającą pisemnego oświadczenia, że jest właścicielem monet i nie pochodzą one z kradzieży.
• Obserwacja zachowania: Klientka zachowywała się naturalnie, nie wzbudzając żadnych podejrzeń personelu.

Sama sprawczyni kradzieży przyznała później, że świadomie wprowadziła pracowników salonu w błąd, a osoby dokonujące skupu nie posiadały żadnej wiedzy o rzeczywistym pochodzeniu kruszcu.

Brak przesłanek dla paserstwa nieumyślnego

Znaczenie wyroku dla przedsiębiorców

Rozstrzygnięcie to ma niezwykle budujące znaczenie dla właścicieli lombardów, komisów, punktów skupu złota oraz salonów jubilerskich. Sąd jednoznacznie potwierdził, że nie istnieje w takich sytuacjach odpowiedzialność obiektywna. Przedsiębiorca nie odpowiada karnie wyłącznie dlatego, że przyjął rzecz, która – jak się później okazało – pochodziła z przestępstwa. To potężna gwarancja prawna dla rzetelnie prowadzonego biznesu.